دستاتو شستی!؟

خاله جان می گفت که در خانه ما، به مناسبت ورود ویروس کرونا، قیامتی بر پا شده است، زیرا همسرم چندان اهل رعایت بهداشت نیست و پسرم، با افتادن از آن سوی بام، در انتظار اینکه ما بیشتر ساعات روزانه را صرف شستشوی دست ها با آب و صابون نماییم به سر می برد!

قطعا، ماجرا فقط در منزل خاله جان نگارنده رقم نمی خورد و این روزها بیشتر مشاجره های زن و شوهری با بن مایه شستشوی دست ها، زدن ماسک و استفاده از ضد عفونی کننده الکلی رقم می خورد.

مشکل این ماجرا در درجه اول از اینکه مردها اصولا "هپلی تر" از خانم ها بوده و کمتر از آن ها رعایت بهداشت را می کنند، بر می گردد.

متاسفانه، آموزش بهداشت یکسان مردان و زنان جامعه ما در سال های گذشته مزید بر علت شده و متصدیان اموری که می باید " با خانم ها خیلی کار نداشته باشید و تمرکزتان بر آقایان باشد" می گفتند، امروزه باید پاسخگوی عدم پرداخت سهم خود در پیشگیری باشند.

نکته دوم به همان چیزی که امروزه بر سر در بسیاری از مغازه ها خودنمایی می کند بر می گردد: "ما چون دوستتان داریم، با شما دست نمی دهیم"

وقتی شما به چنین اطلاعیه ای بر خورد کرده و به خاطر می آورید مغازه ای که دوستتان دارد، هفته گذشته یک شیر تاریخ گذشته قالبتان کرده و یا "تی شرت چینی" را تخت عنوان "اصل ترک" بهتان فروخته است، چه فکری می کنید!؟

در این صورت، قطعا متوجه ریای مستتر در اطلاعیه شده و تنها جهت نداشتن حال و حوصله ورود به جر و بحثی که نتیجه خاصی نخواهد داشت، "شما که درست می گویید!" را در عوض راندن بر سر زبان، در دل می نشانید!

متاسفانه، مشابه این اتفاق در محیط امن خانه و خانواده هم می افتد و بیشتر کسانی که در دنباله بیان "دستاتو شستی!؟"، " به خاطر خودت می گویم" را قید می کنند، به دلیل وجود کدورت ها و دلخوری های گذشته و یا اینکه نتوانسته اند کلام را به گونه ای که در جایش بیفتد منعقد نمایند، در عوض شنیدن صدای زیبا و دلفریب شیر آب، انبار باروت را "آتش گرفته"، مشاهده می نمایند.

در این باب باید گفت که عهده داران آموزش بهداشت خوب می دانند که "اعتماد"، "صداقت" و "احترام" سه گانه ای که کار آموزش را به نحو احسن جلو می برد بوده و بسیار بهتر است که با محول کردن آموزش بهداشت به اینکاره ها، تمام ملت ایران، خود را در جایگاه معلمین و آموزگارانی که دیگران شاگردها و محصلین ایشان هستند قرار ندهند.

در زمینه "اعتماد" باید گفت که خواه آموزگار از اولیای امور و متصدیان مملکتی باشد و خواه یکی از اعضای خانواده محسوب گردد، باید قبل از کرونا اعتماد دیگران را جلب کرده باشد. به زبان دیگر، وقتی به شما توصیه شستشوی دست ها شده و شما به یاد می آورید که از رعایت توصیه های قبلی آموزگار، گزندی بهتان نرسیده است، رهنمودهای او را بر دیده منت نهاده و "قطعا این بار هم اتفاق بدی نخواهد افتاد" می گویید.

در زمینه "صداقت" باید گفت که اگر اطلاعیه های مغازه ها در عوض " چون دوستتان داریم، با شما دست نمی دهیم" بصورت " چون بهتر است همه سالم بمانیم، بیایید از دست دادن با یکدیگر خودداری کنیم" بود، احتمالا، بیشتر در جایش می افتاد و بیننده با فکر کردن به سر سوزن صداقت مستتر در اطلاعیه به اینکه "بد هم نمی گویند" بیشتر می اندیشید.

در باره احترامی که آموزش دهنده باید برای آموزش گیرنده قایل باشد، اجازه دهید که کمی بیشتر و علمی تر سخن بگوییم.

در تحقیقی که در یکی از کشورهای پیشرفته در پاسخ به سوال " چرا بعضی از افراد جامعه زباله های تر و خشک را تفکیک نمی کنند؟" انجام شده بود، پاسخ برخی از مصاحبه شوندگان نظر نگارنده را به خود جلب کردک

" این کار را فقط برای لجبازی با کسانی که زباله های تر و خشک را تفکیک می کنند انجام می دهیم، زیرا آن ها فکر می کنند که با شعورتر از ما هستند و چون عقلشان بیشتر از ما می رسد حق دارند به ما دستور اینکه چه کار باید بکنیم را بدهند"

با مشاهده این دلیل، ناخوداگاه به یاد برخورد نخستین شمس و مولانا افتادم.

روایت است که هنگامی که شمس و مولانا برای اولین بار رو در روی هم قرار می گیرند، شمس پیاده و مولانا سواره بوده است. در این هنگام و وقتی بحث مناظره این دو بزرگوار پیش می آید شمس به مولانا می گوید که بهتر است از اسب پیده شود تا دو طرف ماجرا با همسان شدن در مقام و مرتبه، امکان مناظره ای عادلانه را پیدا نمایند.

با این حساب، شاید اگر اعضای خانواده از امر به شستشوی دست ها کردن فاصله گرفته و با اتصال یک لطفا یا خواهش می کنم ساده به ابتدای تقاضا، "لطفا دست هایت را بشوی" را متوجه زمان آینده نمایند، نتیجه بسیار بهتری را عاید خود و دیگران ببینند; به ویژه اینکه "دستاتو شستی" بیش از اینکه درخواست انجام کار درست باشد، در جهت شماتت کسی که باید کار درست را می کرده و نکرده است، به کار می رود.

توجه به "نصیحت در مقابل دیگران سرکوفت زدن است" بیشتر ما را متوجه شیوه درست انجام کار نموده و باعث می شود در هنگام تقاضا برای شستن دست، نگاهی هم به اطراف بیندازیم!

دلنبشته های تابناک...